geschiedenis schip

Onze Koftjalk JAN HUYGEN werd oorspronkelijk onder de naam ENGELINA gebouwd en haar geschiedenis is gelukkig uitzonderlijk goed gedocumenteerd. Lees hieronder het verhaal over het bewogen leven van ons schip:

engelina egbert

9 april 1909 werd op de werf van Willem Mulder in Stadskanaal na vijf maanden bouwtijd de Koftjalk ENGELINA ter water gelaten. De toen pas 24 jarige opdrachtgever Egbert Olthof uit Wildervank noemde het schip naar zijn vriendin Engelina Brouwer die hij op 26 mei van hetzelfde jaar tot zijn vrouw nam.

Het schip werd voor de "kleine kustvaart" gebouwd, maar was destijds zo groot dat het transport naar zee de nodige problemen opleverde. Bij een aantal bruggen en sluizen zag men zich genoodzaakt om een touw in de top van de mast te bevestigen en het schip vanaf de kant zo schuin te trekken dat het net tussen de bruggenhoofden door kon. De Groninger scheepsbouw heeft haar ondergang voor een deel te wijten aan dit probleem. De vaarten en kanalen bepaalden de maximale bouwmaat op de binnenlandse werven.

Egbert Olthof en later zijn zwager Jan Brouwer maakten lange, verre reizen met hun ENGELINA en vervoerden daarbij voornamelijk hout. Het schip voer tot aan het Russische Kaliningrad en moest zelfs een keer overwinteren in de Botnische Golf, gelegen tussen Finland en Zweden. Bij deze overwintering waren ook Engelina Olthof-Brouwer en haar vier jaren oude dochter Jeichiena aan boord.

In verband met de oorlog, werd in 1940 door de Duitsers in Amsterdam beslag op het schip genomen. Toen er weer vrede in Europa inkeerde was Jan Brouwer al oud en werd de ENGELINA doorverkocht naar Denemarken. In de moeilijke jaren na de oorlog wisselde het schip vaak van eigenaar en daarmee ook van naam, maar bleef steeds in Deense handen. 1960 onderging het schip een heuse metamorfose toen het door zijn nieuwe eigenaren verbouwd werd tot zandzuiger. Haar nieuwe thuishaven Gilleleje verliet de GEFION-R alleen nog om de vaargeul naar de havenmond op diepte te houden.

Het waren dus vooral de jaren na de oorlog waarin het schip veel veranderingen is ondergaan. Doordat de modernisering ook in de vrachtvaart steeds meer haar intrede deed, lag het begin jaren ’70 in Denemarken op de sloop te wachten.

Er was weinig van de originele Koftjalk over toen de Nederlandse charterschipper Ruurd Bootsma de GEFION-R begin jaren ’80 bij één van zijn reizen toevallig in de haven van Gilleleje zag liggen. Hij zag meteen de mogelijkheden en de schoonheid van de roesthoop, die zich hem openbaarde. Na meerdere bezoeken en na lang heen en weer gepraat werden Rohde Nielsen, de toenmalige eigenaar, en hij het eens. De Koftjalk was na 37 jaar terug in Nederlandse handen.

1913

1983 kleur

Bootsma, zelf geleerde timmerman, verbouwde de Koftjalk gedurende drie winters tot charterschip. In de zomer ging hij varen als schipper, om geld voor de verbouwing te verdienen en in de winters van 1983-85 maakte hij soms werkweken van zestig tot zeventig uur om het schip eigenhandig te verbouwen.

Hier nog twee fotos uit het jaar 1985 van de laatste werkzaamheden voor de proefvaart:

De silhouet van de oude Koftjalk werd zo goed mogelijk in zijn oorspronkelijke staat hersteld en het schip werd herdoopt als ENGELINA. Van buiten werd de ENGELINA dus weer een traditionele Koftjalk en van binnen een, voor zijn tijd, luxe charterschip met alle voorzieningen die nodig zijn om enkele dagen aan boord te verblijven. De verbouwing van de ENGELINA was destijds een van de grootste particuliere restauratieprojecten van zeegaande tjalken. In vele boeken en tijdschriften wordt het schip als Nederlands mooist gerestaureerde Koftjalk opgemerkt.

Op 27 mei 1985, 2e Pinksterdag, kon eindelijk de proefvaart plaats vinden. De Koftjalk ENGELINA kon aan haar tweede leven beginnen en weer in haar oude vaargebied terug keren.

Nadat Bootsma, samen met zijn vrouw, enkele jaren op Noord- en Oostzee heeft gevaren, verkocht hij het schip in de winter van 1988 aan zijn neef Yme van der Meer, die eveneens nauw bij de restauratie betrokken was. Meerdere eigenaren volgden en uiteraard werden de nodige verbouwingen gedaan, om het schip aan bepaalde standaards te laten voldoen. Zo werden in 1994 de slaapverblijven van de gasten compleet nieuw opgebouwd.

In oktober 2006 kreeg Herman van Linschoten de ENGELINA in handen en herdoopte haar in JAN HUYGEN. Waarom? Hier vindt je alles over de naam!

De JAN HUYGEN is geregistreerd in het Nationaal Register Varende Monumenten als "Historisch Casco".

fonv historisch casco

Bronnen:

  • Loomeijer, F.R., Met zeil & treil: de tjalk in binnen- en buitenvaart, Alkmaar 1999
  • Mulder, W., Honderd jaar Schepen, Schippers en Scheepsbouwers in Stadskanaal, hoofdstuk 36, Frankrijk 2007 (ISBN: 978-90-9021879-3)
  • Zeilvloot Lemmer-Stavoren, 25 jaar samen door de wind: 1980-2005, Franeker 2005

Feiten

1908, 29. Juli E. Olthof geeft de opdracht voor het bouwen van een koftjalk
1908, 3 november kiel gelegd door W. Mulder te Stadskanaal
1909, 9 april te water gelaten als ENGELINA; koftjalk met S-spant
  afmetingen: 27,30 x 5,61 x 2,28; tonnage: BRT 114; laadvermogen: 210 ton
1909, 9 juli proefvaart
1914 overwintering in de Botnische Golf tussen Zweden en Finland
1917 of 1921 eerste motor: 1-cylinder
1921-1940 Jan Brouwer (broer Engelina) vaart als schipper en wordt in die periode ook eigenaar
1938 verbouwing en nieuwe motor: 3-cylinder industrie, 90 pk
1940 in Amsterdam door de Duitsers in beslag genomen
1946 verkocht en herdoopt: OTTE JENSEN, thuishaven: Greenå, DK
1947 verkocht en herdoopt: GRETHE WITTING, thuishaven: Gråsten, DK
1947 verkocht en herdoopt: HANS OLAF, thuishaven: Fåborg, DK
1950 verkocht en herdoopt: KONDOR STF 7, thuishaven: Middelfart, DK
1951 nieuwe motor: 2-cylinder Fulund
1954 verkocht naar Hundested, DK; nieuwe motor: Hundestedn
1960 verkocht en herdoopt: GEFION-R, thuishaven: Gilleleje, DK
  verbouwing tot zandzuiger
1983 ontdekt en gekocht door Ruurd Bootsma, reis naar NL
1984 / 85 verbouwing, o.a. een nieuwe motor: Scania Fabis 181 pk
1985, 27 mai proefvaart

Wij geven geen garantie voor juistheid. Aanvullende informatie ontvangen we dan ook graag.

Oude eigenaren

PERIODE EIGENAAR SCHEEPSNAAM THUISHAVEN
1909 - 1921 Egbert Olthof Engelina Wildervank, NL
1921 - 1940 Jan Brouwer Engelina Wildervank, NL
1940-1945 in beslag genomen Engelina D
1945 - 1946 Jan Brouwer Engelina Wildervank, NL
1946 - 1947 E. Hoffmeijer Otte Jensen Greenå, DK
1947 - 1947 J.H. Hansen Grethe Witting Gråsten, DK
1947 - 1950 onbekend Hans Olaf Fåborg, DK
1950 - 1954 N. P. Hanssen Kondor STF 7 Middelfart, DK
1954 - 1960 A.G.F. Larssen Kondor STF 7 Hundested, DK
1960 - 1983 R. und J.R. Nielsen Gefion-R Gilleleje, DK
1983 - 1988 Ruurd Bootsma Engelina Stavoren, NL
1989 - 1991 Yme van der Meer Engelina Stavoren, NL
1991 - 1996 Gerard Pont Engelina Stavoren, NL
1996 - 2003 Sjoerd Faber Engelina Sneek, NL
2004 - 2006 Dies Sinke Engelina Yerseke, NL
seit 2006 Herman G. van Linschoten Jan Huygen Workum, NL

Wij geven geen garantie voor de juiste inhoud van deze lijst. Als iemand aanvullende informatie voor ons heeft dan horen we dat graag.